Yangiliklar
O`zbekiston uy-joy va ijtimoiy ob`ektlarning energiya yo`qotilishini kamaytirish bo`yicha "keng ko`lamli ishlarni" amalga oshiradi
14 yanvar kuni Prezident Shavkat Mirziyoyev elektr ta’minoti sohasida energiya samaradorligini oshirish va bozor mexanizmlarini joriy etish bo‘yicha taqdimot bilan tanishdi, deb xabar berdi davlat rahbari matbuot xizmati.
Xalqaro ekspertlar baholashlariga ko‘ra, O‘zbekiston eng energiya iste’mol qiluvchi mamlakatlardan biridir: yakuniy energiya iste’molining deyarli 50% binolarga to‘g‘ri keladi, shuningdek, kvadrat metr uchun energiya sarfi Yevropaga nisbatan bir necha barobar yuqori.
Ushbu muammoni hal qilish maqsadida o‘tgan yili alohida agentlik tashkil etildi, uning vazifasi iqtisodiyotda energiya iste’molini 2030 yilga qadar kamida 20% ga, davlat va ijtimoiy muassasalarda esa 15% ga kamaytirishdir.
Taqdimotda agentlikning 2026 yilga mo‘ljallangan ish rejasi ko‘rib chiqildi.
Mamlakatdagi ko‘pchilik binolar 1960–70-yillarda qurilgan bo‘lib, ularning energiya yo‘qotish darajasi yuqori.
“Shuning uchun ijtimoiy obyektlar va turar joy hududlarida energiya samaradorligini oshirish bo‘yicha keng ko‘lamli ishlar rejalashtirilmoqda. Bu yil ushbu maqsadlar uchun 150 milliard so‘m subsidiyalar va kompensatsiyalar ajratiladi,” — dedi yig‘ilishda.
Mamlakatdagi 30 mingdan ortiq ijtimoiy obyektlarning energiya samaradorligini oshirishga xalqaro moliya institutlari va xususiy investitsiyalar jalb qilinishi rejalashtirilmoqda.
Ushbu yilgi investitsiya dasturi doirasida 770 ijtimoiy obyekt energiya samaradorligi standartlariga muvofiq modernizatsiya qilinadi. Buning uchun xalqaro mablag‘lar sifatida 264 million dollar jalb qilinadi.
Mas’ullarga binolarni qurish, ta’mirlash va rekonstruksiya qilishda energiya samaradorligi standartlari va samarali qoidalarni ishlab chiqish topshirildi.
Taqdimotda markazlashgan issiqlik ta’minoti muammolari ham muhokama qilindi. Yuqori energiya yo‘qotishining sababi ba’zi qozonxona va issiqlik tarmoqlarining eskirganligidadir. Bu yil qozonxonalar va issiqlik tizimlarini modernizatsiya qilish va ularni yopiq tizimga o‘tkazish doirasida 400 ta individual issiqlik punktlari o‘rnatilishi va kamida 100 km issiqlik tarmoqlari yangilanishi rejalashtirilmoqda.
Sanoat sektorida energiya samaradorligini oshirish rejasi belgilandi. Xususan, bu yil 142 ta to‘qimachilik korxonalariga quyosh panellari o‘rnatilishi rejalashtirilmoqda. Bu korxonalarga 722 million kVt-soat elektr energiyasini va 693 milliard so‘mni tejash imkonini beradi. Ichimlik suvi ta’minoti tizimidagi 300 ta nasosni modernizatsiya qilish rejalashtirilgan. Taqdimotda shuningdek elektr energiyasi sohasida raqobatbardosh bozor mexanizmlarini joriy etish choralari muhokama qilindi.
Bu yil past kuchlanishli tarmoqlarni xususiy sektorga topshirish boshlanadi. Dastlab bu jarayon Samarqand viloyatida amalga oshiriladi, keyingi bosqichda Andijon, Jizzax, Namangan, Sirdaryo, Toshkent viloyatlari va Toshkent shahriga kengaytirish rejalashtirilgan. Bu tarmoqlarni yangilashga sarmoya jalb qilish orqali yo‘qotishlarni sezilarli darajada kamaytirishga imkon beradi.
Eslatib o‘tamiz, noyabr oyida turk kompaniyasi Aksa Enerji Samarqand viloyati tarqatish elektr tarmoqlarini boshqarish va modernizatsiya qilish bo‘yicha xalqaro tenderni yutgan. Kompaniya 30 yillik boshqaruv davomida 1 milliard dollar investitsiya qilishni rejalashtirmoqda.
