Yangiliklar
O‘zbekistonda 5,8 milliard dollarlik 73 ta gidroenergetika loyihasini amalga oshirish rejalashtirilmoqda
O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 29 apreltanishdigidroenergetika tarmog‘ini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risidagi taqdimot bilan.
“Gidroenergetika masalasi bugungi kunda nihoyatda dolzarbdir.Hozirda butun dunyoda energetika xavfsizligi nuqtai nazaridan hisob-kitoblar, daromadlar, iqtisodiy rivojlanish va uning barqarorligi energetikaga yuqori darajada bog‘liqligini ko‘rsatmoqda”, — dedi davlatimiz rahbari “O‘zbekiston 24” telekanalidagi syujetida.
Uning soʻzlariga koʻra, mamlakatda 150 ming kilometrdan ortiq daryo, kanal va soylar mavjud, biroq ularning energiya salohiyatining salmoqli qismi foydalanilmayapti.
"Bu nafaqat ichimlik suvi ta`minoti va sug`orish uchun muhim, balki energetika, iqtisodiyot va atrof-muhitga ham bevosita ta`sir ko`rsatadi. Bugungi kundagi asosiy muammo shundaki, elektr energiyasi ishlab chiqarishning salmoqli qismi gaz va ko`mirga bog`liq. Shu bois men bir necha bor tegishli qarorlar qabul qilganman. Qanday choralar ko`rilmoqda, qanday rejalar bor? Bugun men gidroenergetikani rivojlantirish bo`yicha takliflarni eshitmoqchiman", - dedi Mirziyoyev.
Umumiy ishlab chiqarishda gidroenergetikaning ulushi bor-yo‘g‘i 10-12 foizni tashkil etadi, bu esa sanoatni rivojlantirishni energetika tizimi barqarorligi hamda gaz va ko‘mirga qaramlikni kamaytirishning asosiy omiliga aylantiradi.
2017–2025-yillarda GESlar soni 36 tadan 100 taga, umumiy quvvati esa 1,6 dan 2,4 GVtga oshdi. 2026-2032 yillarda amalga oshirish rejalashtirilganUmumiy qiymati 5,8 milliard dollar bo‘lgan 73 ta loyiha va 3,6 GVt qo‘shimcha quvvat yaratish.
Davlatimiz rahbari matbuot xizmati xabariga ko‘ra, gidroagregatlar va texnologik jihozlar ishlab chiqarish bo‘yicha Markaziy Osiyoda yagona hisoblangan “O‘zgidroelektr” stansiyasi barpo etildi.Ishga tushirildiO‘tgan yili “milliy loyiha” modeli asosida birinchi marta Norin GES kaskadining birinchi bosqichi amalga oshirildi – barcha ishlar to‘liq mamlakatimiz korxonalari tomonidan amalga oshirildi.
2026-yilda umumiy quvvati 114 MVt, yillik ishlab chiqarish quvvati 537 million kVt/soat bo‘lgan 13 ta gidroelektr stansiyani ishga tushirish, shuningdek, 254 ta ish o‘rni yaratish rejalashtirilgan.
Yirik loyihalar qatorida qiymati 365 million dollarlik Verxne-Pskemskaya GESi ham bor. Quvvati 160 MVt, yillik ishlab chiqarish hajmi 484 million kVt/soat bo‘lgan mazkur inshoot 160 mingdan ortiq xonadonni elektr energiyasi bilan ta’minlashi kutilmoqda. Loyihada mahalliy komponentlarning ulushi 82 foizni tashkil etadi.
Shuningdek, 28 million dollarlik grant mablag‘lari hisobidan Bo‘stonliq tumanida quvvati 20 MVt bo‘lgan shamol elektr stansiyasi qurilmoqda.
Farg‘ona viloyatining So‘x tumanida “milliy loyiha” tamoyilidan kelib chiqib, So‘x GESini qurishni rejalashtirgan. 15 MVt quvvatga ega stansiya har yili 50 million kVt/soat elektr energiyasi ishlab chiqaradi va mintaqaning elektr energiyasiga bo‘lgan ehtiyojining 71 foizini doimiy ravishda qoplaydi.
Prezident Yuqori Toʻpalang suv yoʻllarining gidroenergetika salohiyatini ham koʻzdan kechirdi. To‘palang suv omboriga quyiladigan daryo va soylarda 42 ta kichik GES qurilishi evaziga 541 MVt quvvat yaratish va yiliga 1,9 milliard kVt/soatga yaqin elektr energiyasi ishlab chiqarish mumkin.
Bundan tashqari, umumiy quvvati 1,4 GVt (energiyani saqlash va qayta taqsimlash tizimlari) bo‘lgan uchta nasosli akkumulyatorli elektr stansiyasini qurish, shuningdek, 2983 takichik va mikro GESlarumumiy quvvati 164 MVt.
2024-yil dekabr oyida Energetika vaziri Jo‘rabek Mirzamaxmudovbayon qilingangidroenergetika salohiyatidan foydalanmaslik xiyonat ekanligini. Prezident Ugom daryosida kichik GES qurilishini uyushtirganida “hech kim ishonmaganini” aytdi.
Manba
